Język inkluzywny w urzędach: widzialność, szacunek i precyzja

Administracja publiczna, w której dominują kobiety, potrzebuje języka, który potrafi ich obecność nazwać i zauważyć.

Dyskusja o języku inkluzywnym i feminatywach często przedstawiana jest jako spór ideologiczny. Tymczasem w administracji publicznej chodzi przede wszystkim o trzy wartości: precyzję, szacunek i widzialność. Język powinien wyrażać rzeczywistość społeczną, a rzeczywistość współczesnej administracji jest jednoznaczna: kobiety pełnią w niej różne funkcje, zajmują stanowiska kierownicze i stanowią większość zatrudnionych (w korpusie służby cywilnej zajmują aż 74 proc. etatów). Pytanie nie brzmi więc, czy kobiety są obecne w administracji. Pytanie brzmi raczej, czy język administracji potrafi tę obecność dostrzec.

Feminatywy to nie nowość

Jednym z najtrwalszych mitów obecnych w debacie publicznej jest przekonanie, że feminatywy są współczesnym eksperymentem językowym. Historia polszczyzny pokazuje jednak coś zupełnie przeciwnego. Żeńskie nazwy zawodów i funkcji występowały już w XVI wieku. Materiał źródłowy gromadzony przez Pracownię Badań nad Słowotwórstwem Nazw Żeńskich Uniwersytetu Wrocławskiego potwierdził użycie feminatywu „posełkini” już w 1522 roku (w rozmyślaniach religijnych Jana z Calvoli, jednej z najstarszych książek wydanych w języku polskim). Z XIX-wiecznych tekstów pisanych można ponadto wynotować użycie wyrazów „radczyni”, „adwokatka”, „mecenaska”, „notaryuszka”, „starostka”, „burmistrzka”, „celniczka”...